غزل 27 حافظ با در دیر مغان آمد یارم قدحی در دست آغاز می شود. وزن غزل در دیر مغان آمد ، مفعول مفاعیلن مفعول مفاعیلن (بحر هزج مثمن اخرب مسبغ) می باشد. در ادامه می توانید متن کامل غزل و همچنین معنی لغات و شرح و تفسیر ابیات را مشاهده کنید. در شرح و تفسیر از کتاب شرح سودی بوسنوی ، شرح حافظ دکتر خطیب رهبر، دکتر عبدالحسین جلالیان و شرح شوق دکتر حمیدیان بهره گرفته شده است. ضمنا می توانید از فایل pdf متن، معنی و تفسیر غزل 27 حافظ استفاده کنید.
آنچه در ادامه می خوانید:
1- متن غزل
2- دکلمه غزل
3- شرح و تفسیر غزل
4- معنی غزل و لغات
تفسیر و دکلمه غزل ۲۷ حافظ شیرازی | پادکست، متن کامل و شرح بیتبهبیت شعر
در دِیْرِ مُغان آمد، یارم قَدَحی در دست
مست از مِی و مِیْخواران از نرگسِ مستش مست
در نَعْلِ سَمَنْدِ او، شکلِ مَهِ نو پیدا
وَزْ قَدِّ بلندِ او، بالایِ صنوبرْ پَست
آخِر به چه گویم هست از خود خبرم چون نیست
وز بهرِ چه گویم نیست با وی نظرم، چون هست
شمعِ دلِ دَمْسازان، بِنْشَست چو او برخاست
و افغان زِ نظربازان، برخاست چو او بِنْشَست
گر غالیه خوشبو شد، در گیسویِ او پیچید
ور وَسْمِه کمانکش گشت، در ابرویِ او پیوست
بازآی که بازآید عُمْرِ شدۀ حافظ
هر چند که ناید باز، تیری که بِشُد از شَست
→ غزل شماره 26: زلفآشفته و خویکرده و خندان لب و مست
← غزل شماره 28: به جان خواجه و حق قدیم و عهد درست
دکلمه غزل 27 حافظ
دکلمه غزل در دیر مغان آمد یارم قدحی در دست با صدای استاد محمدعلی حسینیان
شرح و تفسیر غزل 27 حافظ
در دِیْرِ مُغان آمد، یارم قَدَحی در دست
مست از مِی و مِیْخواران از نرگسِ مستش مست
دردا: الف حرف ندبه است مانند کلمات واویلا یا واحسرتا در عربی، دردا یعنی حیفا
خواهد شد: یعنی بالاخره این کار می شود
معنی بیت: همانطور که هیچ رازی تا ابد پنهان نمی ماند و فاش می شود ای صاحب دلان محض رضای خدا تدبیری کنید دل من هم دارد از دست می رود و رازهای پنهان را فاش می کند.
حاصل کلام از دل می رود ز دستم صاحبدلان خدا را این است که خدایا طاقتم طاق شده است. به لهجه تهرانی یعنی صبر و تحملم تمام شده است.
در نَعْلِ سَمَنْدِ او، شکلِ مَهِ نو پیدا
وَزْ قَدِّ بلندِ او، بالایِ صنوبرْ پَست
کشتی نشستگان: یعنی طایفه ای که در کشتی شان در دریا حرکت نمی کند. البته در نسخه قزوینی کشتی شکستگانیم ضبط شده است. به این معنی که کشتی دچار آسیب شده است و نگرانی شاعر را از اینکه ممکن است دیگر یار را نبیند نشان می دهد.
باد شُرطِه: باد موافق
معنی بیت: کشتی ما روی دریا متوقف شده و حرکت نمی کند. ای باد موافق بِوَز شاید دوباره بتوانیم روی یار را ببینیم.
آخِر به چه گویم هست از خود خبرم چون نیست
وز بهرِ چه گویم نیست با وی نظرم، چون هست
مِهر: هم به معنای خورشید است و هم به معنای محبت. در اینجا به ایهام ذکر شده است
گردون: کنایه از آسمان است
افسانه: داستان و قصه دروغ
افسون: سحر و جادو که مدت کمی اثر دارد
معنی بیت: اینکه روزگار مدتی بر وفق مرادت می چرخد تماما مکر و حیله است و بی اعتبار و بی فایده است. پس ای یار به جای دلخوش کردن به روزگار، نیکی و خوبی در حق دوستان را فراموش مکن.
شمعِ دلِ دَمْسازان، بِنْشَست چو او برخاست
و افغان زِ نظربازان، برخاست چو او بِنْشَست
مُل: شراب
دوش: دیشب
هات: به من بده
الصبوح: شرابی است که اول صبح می نوشند و عیوق نام شرابی است که اول شب می خورند
هبوا: بیدار شوید . متنبه گردید
سکارا: سرخوشان . مستان . باده نوشان
معنی بیت: دیشب در مجلس باده گساری بلبل خوب نغمه سرایی کرد که بیدار شوید ای باده نوشان و شراب صبحگاهی را بنوشید
گر غالیه خوشبو شد، در گیسویِ او پیچید
ور وَسْمِه کمانکش گشت، در ابرویِ او پیوست
صاحب کرامت: شخص کریم و صاحب احسان و نیکوکاری . مراد جانان است (در این بیت ممکن است منظور از صاحب کرامت قوام الدین حسن باشد)
شکرانه: شکرانه صدقه ای است که وقتی انسان نمی تواند از عهده شکر آن نعمت برآید می دهد
تَفَقُّدی: رسیدگی به جحال کسی و خاطر او را به دست آوردن . دلجویی کردن
درویش بی نوا: مراد عاشق بیچاره است. (در این بیت ممکن است منظور از درویش بی نوا خود خواجه باشد)
معنی بیت: ای جانان من که صاحب کرامت و احسان هستی، به شکرانه سلامتی خودت از جمیع آفات و بلایا یک روز لااقل حال این عاشق بیچاره را بپرس.
بازآی که بازآید عُمْرِ شدۀ حافظ
هر چند که ناید باز، تیری که بِشُد از شَست
گیتی: جهان
مروت: جوانمردی، انصاف، رحم
معنی بیت: کسی که با دشمنان به جوانمردی و با دوستان با مدارا و تحمل رفتار می کند در این جهان رنجی نمی برد.
نویسنده: محمد علی حسینیان
